Przesieka

Co było pierwsze, jajko czy kura? Od 500 lat ten dylemat mamy z głowy za sprawą Kolumba. Dodam tylko tyle, że Hintersaalberg (tylne Zachełmie) zostało dołączone do Hain (Przesieki) dopiero w 1902 roku.

Stan rozbieżności co do powstania Zachełmia nie zmienia się do dziś. To czy było założone przez Matheusa Lange z Przesieki, przywódcy grupy uciekinierów religijnych, czy przez czterech drwali, może przez kurzaków a nawet Walonów, nie wyklucza, że pierwsze chaty mogły powstać dużo wcześniej niż w okolicach 1650 roku.

Ale i tak idziemy szlakiem drwali, węglarzy, którzy zbudowali pierwsze chaty w Przesiece na początku XVII w. Wzmianki o tej osadzie pochodzą już z 1387 roku i zapewne dotyczą szałasów postawionych tam przez plemię Walonów z terenów obecnej Belgii. Ten koczowniczy naród przybył w Karkonosze w celu odkrycia złóż drogich kruszców, nie unikali również polowań i poszukiwań skarbów oraz rud metali. Bardziej niż na złoto i srebro natrafili na minerały i kamienie szlachetne np. ametysty, kwarce, granaty, turmaliny, korundy i pegmatyty (Czerwona Jaskinia w Zachełmiu).

 

Swoje odkrycia, miejsca oraz ścieżki do nich prowadzące trzymali w ścisłej tajemnicy, nie używając nazw, tylko określeń opisowych, zaznaczając je znakami walońskimi w postaci młota, krzyża, kilofa, gwiazdy, słońca, księżyca, otwartej dłoni, wideł, strzałek. Takie znaki wykute były m. in. koło Jaskini Czerwonej i na Kamieniu Walońskim. Również im przypisuje się zapoczątkowanie ziołolecznictwa w cechu Laborantów.

Wiśniowy Sad znajduje się u szczytu Góry Przesieckiej, która w połowie należy do Zachełmia i w połowie do Przesieki.

Na południowym jej zboczu, na początku Drogi Zachełmskiej stoi najbliższa przesiecka, poniemiecka chata. Niedawno stała na uboczu, prawie w lesie. Andrzej zaadaptował ją we własnym oryginalnym stylu, z dużym wysiłkiem, staraniem, miłośnik Karkonoszy i naszej okolicy od lat 60- tych, muzyk, który w tamtych latach bywał w ośrodku poznańskiej AM "Karłowiczówka".

Za to góry raczyły go przez kilkanaście lat przepięknym widokiem z okien i z tarasu na całą Dolinę Czerwienia wraz z granią i górującym Małym Szyszakiem. Teraz w bliskim sąsiedztwie stoi nowy domek, który zawładnął połową widoku.

W tym rejonie (Hintersaalberg) pojawia się ostatnio coraz więcej rezydencji i działek do sprzedaży. Należy się spodziewać sporej liczby osadników w rodzaju współczesnych Walonów, którzy właśnie odkryli nasz wcale nieukrywany, bezcenny skarb.

Często tacy odkrywcy narażeni są na lokalny ostracyzm, ponieważ wnoszą tu obce zwyczaje i inny sposób bycia, miejski, biznesowy, nieraz nie będący w zgodzie z naturą i klimatem, które my tubylcy przez dziesiątki lat nauczyliśmy się już szanować. Oby nie było za późno, gdy nowi przybysze też tą sztukę po latach opanują i staną się wieśniakami.

Coś sprawia, że atmosfera w Przesiece jakby staje się ładniejsza. Tak jak w każdym zjawisku i procesie wszystkich czynników jest tysiąc. Może wrześniowy spokój zapewnia więcej przestrzeni mieszkańcom i nielicznym turystom na pozytywne falowanie wśród krajobrazów.

Po drodze gospoda "Pod Lipami". Do niedawna martwe miejsce, rzadko czynna. Teraz ma nowych właścicieli i chociaż daleko jej do kultowej Lindenschänke, ale unosi się tu dobry, zapraszający duch, dbałość o klientów, także i czworonożnych, aby w pysku zanadto nie zaschło. W drodze powrotnej podobnie w Górskiej Chacie, gdzie smak i zapach pierogów wzlatuje pod Odrodzenie. Pomijam to, że się z Marcinem i jego małżonką lubimy. Na "Misia" czasu nie wystarczyło.

www.przesieka.pl

Przesieka należy do tej części karkonoskich miejscowości, które mają regionalizm, historię i ciekawe życiorysy. Nazwa nie jest wyszukana i superbrzmiąca, podobnie jak Zachełmie. Pochodzi od nazwy ogrodzonych ogródków z drzewami owocowymi przy każdym domu. Najczęściej były to jabłonie. W czasach gdy ludność zajmowała się hodowlą, nie było tylu drzew, krzaków na zboczach, tworzyły niezwykły patchworkowy deseń.

W ostatnim czasie do krajobrazu dodały się współczesne elementy architektury, wśród których najlepiej trafionym jest kaplica inspirowana kościółkiem borowickim. Jedną pasterkę ma już za sobą, z ławami wyścielonymi sianem i z ogniskiem na zewnątrz.

Tuż po wojnie wdzięczną nazwę Hain zastąpiły Matejkowice przez fakt odnalezienia w Waldschlösschen obrazów Matejki: Unia Lubelska, Rejtan i Batory pod Pskowem złożony 18 razy, był zbyt wielki aby zmieścić się w skrzyni. Po roku Komisja Nazewnicza przemianowała miejscowość po swojemu. Tak samo było z Zachełmiem, które przez chwilę nazywało się Szczęsnowo i to by było znacznie szczęśliwsze.

W tym czasie gościmy niecodziennych turystów. Wesoła kompania złożona z 9 jelonków, 3 kotków, 2 wielorybów i diplodoków rodem z Diploo Studio- Design, przyjechała z Krakowa i bardzo pragnie dokładnie zwiedzić okolicę.

 

Wzbudzają zaciekawienie nie tylko nasze, ale i naszych domowych zwierzątek. Niedługo dołączy reszta świata, tak są wdzięczne i niemal stworzone do upiększania różnych jego zakątków.

  

Na pierwszy rzut wybraliśmy się na najłatwiejszy spacer nad wodospad. Wytrwale maszerowali w plecaku swojej mamy, bacznie obserwując liczne wyczyny Dharmy, wyrywającej się do każdego psa na horyzoncie. Może nie domyślą się, że zwiedzanie Karkonoszy tylko na tym polega. 

 
 W końcu z lubością pozują do zdjęć w każdych warunkach, nie lękając się niczego, ani wysokości, ani mas wody spadającej od wieków ciągle w to samo miejsce. Dharma też załapała się na pamiątkowe zdjęcia w roli bernardyna z wycieczkowiczami ze Śląska. W programie następne atrakcje z Doliny Pałaców i Ogrodów.

Pogoda wymarzona, ciepło, słonecznie, gdzieniegdzie z kolorowymi plamami i rozmaitymi akcentami zwiastującymi rychłą i krótką jesień. Dzikie wino już sygnalizuje wolę wejścia na scenę razem z  nabierającymi rumieńców jesiennymi owocami. W tym roku najwięcej obrodziły grzyby.

Relacja naszego gościa Pitolda z pobytu pokazuje okolicę w bajkowy sposób i oddaje w pełni karkonoski świat przygód fantasy, inspirujący do czegoś więcej niż tylko wspomnienia.

Wielkanocny, kolorowy sen.

Święta Wielkanocne, ruchome, wiążą się z różnorodną aurą. Tegoroczne niespodziewanie zaskoczyły nas wiosną, taką karkonoską, bo i śnieg gdzieniegdzie się jeszcze bieli, a ogrody opanowane są przez krokusy, przebiśniegi, żonkile i błękitne cebulice.

Zaskoczenie było tym większe, że jeszcze w środę nasypało po kostki śniegu i wydawało się, że zima tak łatwo nie odpuści.

Tydzień przedświąteczny przebiegał na przygotowaniach, zwłaszcza na odpylaniu, odkurzaniu i polerowaniu starej stolarki, ukrywającej w swych antycznych, pokornikowych korytarzykach świeży pył, nagromadzony po wierceniu każdej dziury w ścianie, choćby w odległej części domu. Za każdym razem nie wierzyłem, że się uda przywrócić ich dawną świetność, znakomicie uzyskaną przez eksperymentalne potraktowanie podłogi cykliniarką, Bondexem- teak i satynowym Duluksem.

Udało się wszystko, łącznie z ozdobami wielkanocnymi, wyposażeniem i sprzątnięciem nowej łazienki, tuż po przyklejeniu ostatniego dekora. Goście się zjawili terminowo. Na szczęście śnieg dopiero co się prawie roztopił i zaraz wyjrzało słońce, dodając ciepłej żółtości do wiosennych, kwiatowych kolorów.

Drzewa szykują się do zmiany dekoracji. Mogę się jeszcze nacieszyć delikatnymi kreskami bezlistnych gałązek, na których pączki są ledwie widoczne i nie pchają się bezczelnie na pierwszy plan. Te, które nie zdążyły, zostały bezlitośnie wycięte.

Przyszedł doskonały moment na wycieczki po zachełmiańskiej okolicy. Tylko teraz walory krajobrazowe dominują nad przyrodą i w każdym miejscu Zachełmia roztaczają się wspaniałe widoki na wszystkie strony, nieprzesłonięte przez liście na gałęziach.

Nawet w Karpaczu lub Szklarskiej nie ma takiej widoczności z wielu miejsc, jednocześnie na: wschód (Rudawy, Sokoliki, Śnieżka), zachód (Chojnik, Śnieżne Kotły, Szrenica), północ (Przełęcz Karkonoska, Szyszak, Smogornia), południe (Sobieszów, Kotlina Jeleniogórska).

Młodzi skoczyli dziś na Małego Szyszaka (1,8 godz.+ 1,3 godz., 8,5 km x 2), na górze miękki śnieg i mgła (drogą sylwestrową).

Ja zaliczyłem dwie trasy nordic walking z Dharmą zestresowaną krótkim pobytem sympatycznej, ale obcej suni.

Przez 1 dzień przewinął się nadkomplet gości, bo jeszcze 1 pokój pozostał nam wolny i dlatego się dało. W ten sposób poznaliśmy egzotycznego Manuela z Dominikany.

Nie tylko pogoda, nie tylko nasz Murzyn prosto od Szaniawskiego, pośród intensywnych, krokusowych fioletów, stworzyły nieco senny surrealizm tych świątecznych dni.

Trzy płonące tapczany, przy zachełmiańskiej serpentynie, w spokojny, wielkanocny wieczór, zatrzymały Michała. Wraz z zajętym przez ogień drzewem, zostały ugaszone przez dzielną straż pożarną, wezwaną z nr 112. Nie wyglądało to na happening, a raczej na bezmyślną głupotę sprawców, pewnie od lat tych samych, w tym samym miejscu. Brawa i szacunek dla straży.